Paşalimanı Adası

paşalimanı adası Paşalimanı Adası

paşalimanı adası

Marmara Adası’nın güneyi, Avsa Adası’nın doğusunda yer almaktadır. Marmara Adası’nın ardından, bölgedeki ikinci büyük adadır.

paşa limanı adası Paşalimanı Adası

paşa-limanı-adası


Adada bulunan Paşalimanı, Poyrazlı, Harmanlı, Balıklı ve Tuzla isimli beş köy, Balıkesir İli’nin, Erdek İlçesi’ne bağlıdır.

TARİHÇE

Prokennoslar, M.Ö. 493 yılında Perslere karşı ayaklanan İon siteleriyle birlikte olmaları nedeniyle kentleri Fenikeliler tarafından tamamen yakılınca Sisam ve Miletos’tan gelerek, Marmara Adası’na geçip, buraya “Yeni Prokennos” ismini vermişlerdir. Bu isim, daha sonra “harman yeri” anlamına gelen “Haloni”ye dönüşmüştür.

Kyzikoslu Diegonos’un “Halone” ismiyle söz ettiği adanın ismi, Bizans döneminde “Aulonia”ya çevrilmiştir.

Tarihçi La Mottraye’nin kitabında, 18. yüzyılın başında adaya “Alonya” denildiği yazılmaktadır.

Son dönemlerde, modern Yunanca’ya göre adaya “Aloni” veya “Alonisos”, ya da “Paşalimanı” ismi verilmiştir.

14. yüzyılda Osmanlı egemenliğine geçen Paşalimanı Adası, 1. Dünya Savaşı’nın ardından kısa bir süre gerçekleşen Yunan işgalinin dışında tümüyle Türklerin yönetiminde kalmıştır. 1 949 yılına dek Marmara Kazası’na bağlı bir kaza merkeziyken sonradan Erdek İlçesi’ne bağlanmıştır.

Lala Mustafa Paşa’nın, Kıbrıs seferi dönüşünde fırtınaya yakalanıp, bu adanın kuytusuna yaklaşarak, sığınıp, burada kalması nedeniyle “Paşa’nın Limanı” anlamında, “Paşalimanı” ismini almıştır.paşa limanı adası 2 Paşalimanı Adası

Lala Mustafa Paşa, bu ziyareti sırasında adada yaralı askerlerini tedavi ettirmiş, şehit askerlerini, adanın yüksek bir tepesine defnetmiş, şarap fabrikası, cami ve çeşme gibi halkın kullanımına açık meskenler yaptırmış, caminin çatısını, gemisinin direğiyle desteklemiştir. 1935 yılındaki depremde cami tümüyle yıkılmış, yerine şimdiki cami yapılmıştır. Caminin yanındaki mezar taşlarında çok eski yapıtlar bulunmaktadır. Bu yapıtların en eskileri, “Sahib-i hayat ve hasenat Paşalimanı Zabiti Elhoş Halil Ağa 1200″ ve “Merhum Tiryaki Mehmet Paşa 1174″ kitabelerini taşıyan taşlardır.

TURİZM

Paşalimanı Adası’nda beş köy bulunmaktadır.

paşa limanı adası 2

Rumca “harman yeri” anlamına gelen “Holonia” ismiyle kurulan Harmanlı Köyü ve yönetim merkezi olan Paşalimanı Köyü adanın batısında, Rumca “poyraz alan” anlamına gelen “Voria” ismiyle kurulan Poyrazlı Köyü, adanın kuzeyinde, Rumca “Salyangoz” anlamına gelen “Huhla” ismiyle bilinen Tuzla Köyü, adanın doğusunda ve Rumca “sığınak” anlamını taşıyan “Skupla” ismiyle kurulan Balıklı Köyü ise adanın güneyinde yer almaktadır.

Toprak ve havasının elverişliliği nedeniyle bağcılığın da yapıldığı adada özellikle “ada karası” isimli üzüm yetiştirilmekte olup, Avsa Adası ile birlikte burada yetiştirilen üzümle, şarap yapımında kullanılmaktadır.

Başta zeytin, üzüm, elma, kara dut, incir, erik olmak üzere her çeşit meyve ve sebzenin yetiştiği, havası ve doğal güzellikleri, Bizans ve Osmanlı imparatorlukları dönemlerinde, saraydaki ruh ve sinir hastalarının tedavisinde önemli rol oynamıştır.

paşa limanı adası 3 Paşalimanı Adası